|
Kinderen onderdrukt
door Wils Raaijmakers 2006
 |
Wie is er toch ooit op het idee gekomen dat een kind een on-af mens is, dat we mogen behandelen zoals we (als ouders, leerkrachten, overheid, enzovoort) willen?
Natuurlijk mogen we ze niet lichamelijk mishandelen, maar verder mogen en doen !! we zowat alles.
Probeer je eens voor te stellen dat wij, als volwassenen, behandeld zouden worden zoals wij onze kinderen behandelen.
Een experiment:
Iemand, laten we hem voor het gemak ‘de mentor’ noemen, bepaalt voor mij hoe laat ik mag opstaan, wat en hoeveel ik voor ontbijt krijg, hoe laat ik welke bus neem en waar naartoe (welke school dus, want de overheid heeft al bepaald dát ik naar school moet en hoe vaak en hoe lang).
Hij geeft me een plastic zakje en een beker mee met voedsel en drinken voor later op de dag.
Aangekomen in dat gebouw bepaalt iemand anders, ‘de leraar’, waar ik moet gaan zitten, wat ik moet doen en hoe lang. Hoeveel geluid ik daarbij mag maken (als ik meer geluid maak krijg ik straf) en hoeveel ik daarbij mag bewegen (beweeg ik meer dan krijg ik opnieuw straf).
Dan bepaalt de leraar of ik wat hij me opgedragen heeft goed heb gedaan en beoordeelt me met een cijfer. Als hij mijn werk te laag beoordeelt laat hij me langer doorwerken of geeft me wederom straf. Als hij het werk hoog beoordeelt, beloont hij mij me een compliment.
In de middag bepaalt de leraar hoe laat en waar ik mijn zakje met voedsel mag nuttigen. De mentor heeft bepaald wat en hoeveel er in het zakje en de beker zit.
De leraar bepaalt wanneer ik klaar ben met eten en ik weer in de klas aanwezig moet zijn, wat ik gedurende de middag doe en hoe ik dat doe.
Hij geeft me werk mee naar huis en bepaalt wanneer ik dat af moet hebben.
Dan bepaalt de leraar hoe laat ik naar huis mag.
De mentor bepaalt hoe laat ik thuis moet zijn, of, wanneer, waar en met wie ik contact heb en wat ik wel en niet mag doen.
Tegen de avond bepaalt hij hoe laat, wat en hoeveel ik eet en wanneer ik het opgegeven werk van de leraar maak. De mentor bepaalt wanneer en hoe ik mij was en geeft mij klusjes op die ik in huis moet doen. Hij bepaalt wanneer en hoe ik die moet doen en als ik het niet doe of niet goed doe, krijg ik straf. Dan bepaalt hij hoe laat ik naar bed ga en hoe laat ik ga slapen.
Zouden we dat één dag volhouden?
Ik niet denk ik, ik zou al heel snel in verzet komen.
Er zit natuurlijk verschil in hoe streng een mentor of leraar is.
Ook onze kinderen kunnen strenge of soepele ouders hebben, ouders die hen veel inspraak geven of die voor 100% menen dat zij het beter weten dan hun kinderen.
Ik geloof dat het hoog tijd wordt voor emancipatie van de kinderen.
Ooit waren vrouwen de ondergeschikten van mannen. Ooit waren zwarten de slaven van witten.. Gelukkig zijn daarin al grote veranderingen ontstaan, in de richting van meer gelijkwaardigheid. Nu zijn de kinderen aan de beurt.
Belangrijk is volgens mij dat er meer en betere informatie komt, voor iedereen toegankelijk, over de ontwikkeling van een kind naar volwassene.
Bijvoorbeeld hoeveel verantwoordelijkheid een kind per leeftijd globaal aankan.
Wat een kind per leeftijd al zelf kan doen/ beslissen. Kinderen worden momenteel grof onderschat op die beide gebieden.
Dan moet er meer éénduidigheid komen over wat verstaan wordt onder ‘de ouder (verzorger) is verantwoordelijk voor het kind’, zodat verantwoordelijkheid en onderdrukking uit elkaar gerafeld kunnen worden.
Verder vind ik dat straffen en belonen gelijk staan aan manipuleren van het kind.
Straffen en belonen doden de innerlijke motivatie van het kind.
In plaats van omdat het kind het wil, zal het iets doen of nalaten uit angst voor straf of om een beloning te ontvangen.
Manipulatie maakt het kind onvrij zich te ontwikkelen in de richting die zij/hij kiest. Manipulatie weerhoudt het kind ervan haar/zijn leven in te richten zoals zij/hij het wil.
Manipuleren zou wat mij betreft helemaal niet moeten mogen. Er moet een kinderhulplijn komen en een anoniem meldpunt, goed onderzoek enzovoort, om volwassenen die kinderen, die onder hun verantwoordelijkheid staan, manipuleren, op te sporen en goede voorlichting en begeleiding te geven.
En wie bepaalt de regels? Hierover heeft Gordon al veel goeds geschreven in zijn boek ‘Luisteren naar kinderen’. Ook de Sociocratie heeft zichzelf bewezen op menig (Iederwijs)school.
De regels zouden bepaald moeten worden door íedereen die ermee te maken heeft, waarbij iedereen een gelijke stem heeft en ieders behoeften even belangrijk geacht worden.
Dus zonder manipulatie (‘stem maar op die regel, dan krijg je een snoepje..’).
De ouder of leraar speelt een rol als begeleider en gespreksleider, níet als alleenheerser.
En wie roept de ander ter verantwoording als die de regels overtreedt?
Op Iederwijsscholen heb ik verschillende malen prachtige voorbeelden gezien van rechtspraak, door de kinderen die betrokken waren bij de overtreding zelf.
Maar in het overgrote deel van de gevallen is ter verantwoording roepen helemaal niet nodig.
In plaats van van een regel een keiharde muur te maken waar het kind tegenaan botst, kan die regel een soort van elastisch vangnet zijn, zoals in een boksring. Zodat het kind met de grens kan spelen, aftasten, uitproberen. En intussen buigt de ouder/begeleider de richting waarin het kind gaat heel liefdevol af.
Een heel mooi voorbeeld:
Mijn zoontje van 4 was in de huiskamer van school met een bal aan het gooien.
De leraar en ik zaten te praten en twee andere, oudere kinderen zaten aan een andere tafel te werken.
De leraar hoefde het gesprek nauwelijks te onderbreken, hij keek naar mijn zoontje en herinnerde hem vriendelijk aan de regel die ze met hun allen hadden aangenomen: ‘Weet je nog dat we hadden afgesproken dat we in de huiskamer de bal op de grond zouden houden?’
Hij onderschepte de bal in de lucht en rolde hem onder de tafel door in de richting van de andere tafel. Een meisje van 14 zag de bal komen, bukte zich en rolde de bal in de richting van mijn zoontje. Heel natuurlijk ontstond even een spel van heen en weer rollen waarin alle aanwezigen betrokken waren en mijn zoontje had de grootste lol.
Dat het meisje van 14 dit zo gemakkelijk oppikte, kwam doordat zij al enige tijd op die school zat en op dezelfde manier door de leraren en begeleiders behandeld was en nog steeds werd. De volwassenen waren een voorbeeld voor de kinderen in hoe met elkaar om te gaan, vergissingen recht te zetten zonder er een groot issue van te maken, zonder geschreeuw en tranen, gelijk willen hebben of klikspanerij.
Ruzie was op deze school niet nodig om je zin te krijgen, want ieders behoeften waren even belangrijk en met respect voor elkaar werd alles in rust opgelost.
Lijkt het een onhaalbaar ideaal?
In kleine werelden, zoals huiskamers van gezinnen en Iederwijsscholen, ben ik hiervan vele malen getuige geweest. Zelf pas ik deze methode met groot succes toe.
Maar of het ooit in heel Nederland, of zelfs wereldwijd zal lukken? Dan zal de mentaliteit van de mensen flink moeten veranderen.
Begin 1900 leek de gelijkheid van vrouwen aan mannen misschien wel net zo onhaalbaar.. toch wordt het nu bijna overal in Nederland als vanzelfsprekend gezien.
Overal zie ik mensen opstaan en stappen zetten op het pad van kinder-emancipatie, soms zonder en soms met veel succes. En op de gehele bevolking van ons land zijn het misschien nu nog druppels op de gloeiende plaat, maar het begin is gemaakt en het sneeuwballetje rolt en laat zich niet meer tegenhouden.
Doe mee, op jóuw manier !
Als je je aandacht richt, zullen mogelijkheden op je pad komen. Waar een wil is openbaart zich vanzelf de weg.
Terug naar de voorpagina
|
|
|
