|
'Luisteren naar kinderen' van Thomas Gordon.
Recensie van Wils Raaijmakers, 2004
 |
In mijn 20-jarige loopbaan als moeder, heb ik heel wat afgestreden over de afwas. Vanaf dat de oudste oud genoeg was om een handje mee te helpen in huis, heb ik het werk rondom het avondeten verdeeld. Steeds aangepast aan de leeftijden van de kinderen natuurlijk.
Ik kan mij niet herinneren dat dat ook maar één keer in al die tijd gezellig en soepeltjes is verlopen. Altijd was er wel iemand die protesteerde, met een lang gezicht rondliep, de boel saboteerde of ronduit weigerde mee te helpen.
Door de jaren gevormd met Eleutheropedie, Geweldloze communicatie en andere hulpmiddelen, probeerde ik die conflicten zo goed mogelijk op te lossen. Ik betrok de kinderen in besprekingen, voordat ik beslissingen nam, maakte lijstjes om de klusjes te rouleren, probeerde het allemaal zo eerlijk mogelijk te doen.
Ik gebruik het item afwas natuurlijk maar als voorbeeld.
Het belangrijkste in kinderen opvoeden vind ik ze leren zelfredzaam te worden.
Nee, niet hun geluk en zelfs niet hun gezondheid staat voor mij voorop. Het zelfstandig en bewust keuzes maken en weten waar ze terecht kunnen als ze iets niet zelf op kunnen lossen, dat vind ik het belangrijkste dat ik mijn kinderen wil leren.
Daarom heb ik ze vaak geroemd om keuzes en beslissingen waar ik het níet mee eens was.
Maar met name de regels die nu eenmaal moeten bestaan binnen een gemeenschap waar mensen samen wonen en/of werken, zoals het huisgezin, kwamen vaak in conflict met deze keuzevrijheid. Juist omdat de consequenties die onlosmakelijk met keuzes verbonden zijn, vaak voor de ouders zijn en niet voor de kinderen.
Zoals bijvoorbeeld afwas die blijft staan, omdat het kind in kwestie kiest voor televisie of computer. Wat dan te doen als moeder?
Ik zag tot voor kort maar twee mogelijke oplossingen:
- de macht aan de ouder: Ik kon ze dwingen de afwas te doen, door bijvoorbeeld de tv en computer te verbieden totdat de afwas gedaan was;
- of de macht aan het kind: Ik kon ze hun gang laten gaan en zelf de afwas doen.
Beide oplossingen en allerlei combinaties en variaties daarvan, niets van dit alles was naar mijn tevredenheid. Het lukte mij niet, in al die jaren, om een voor alle partijen bevredigende oplossing te vinden voor dit (en menig ander) conflict.
Ik bleef broddelen en lappen en zoeken, totdat ik vorig jaar het boek ‘Luisteren naar kinderen’ van Thomas Gordon kocht en begon te lezen. Dat was een gouden greep.
Ik spring in mijn betoog hier meteen naar hoofdstuk 10, hoewel de eerste negen hoofdstukken stuk voor stuk hun eigen verhaal waard zijn. Maar in hoofdstuk 10 werd mij eindelijk de oplossing geboden waar ik al die jaren naar gezocht had.
Het klonk bijna te simpel om waar te zijn en ik vraag mij nu af waarom ik er nooit aan gedacht heb.
Overigens vraagt Gordon dat in zijn boek ook af, hij denkt dat er niet aan gedacht wordt omdat we de manieren van opvoeden van generatie op generatie doorgeven en we niets anders kennen.
De manier van Gordon wordt overigens wél gebruikt, alleen niet in de opvoeding: Bijvoorbeeld in het zakenleven, als partners een gelijke macht hebben. Als er een conflict ontstaat gaan beide partijen in vergadering rond de tafel zitten en praten net zolang tot ze een oplossing hebben naar tevredenheid van beide partijen.
Vanaf de allereerste dag dat ik deze manier toepas in mijn gezin is het conflict ‘afwas’ opgelost.
Ter illustratie een voorbeeldje van vorige week maandag: Mijn zoon van 12 had zijn afwasklus van zondagavond niet gedaan. Ik liet het staan en toen hij ‘s middags uit school kwam vroeg ik hem of hij van plan was het alsnog te gaan doen. Nee, hij had er geen zin in, andere dingen gingen voor.
Ik vroeg of hij met me wilde praten om dit op te lossen, omdat ik ook geen zin had in die klus en ook andere dingen te doen had.
Zuchtend ging hij zitten en mopperde: ‘het zal erop neer komen dat ik het toch moet doen..’.
Ik zei: ‘nee, de bedoeling is dat we een oplossing zoeken die voor allebei goed is.’
We hebben maar een paar minuten gepraat, mijn zoon kwam zelf met de oplossing: ‘als ik nou vandaag de boodschappen voor je doe, ik wilde toch nog even naar de winkel voor snoep, wil jij dan die afwasklus voor me doen?’
Fantastisch, ik had nogal opgezien tegen de boodschappen en was blij met deze deal.
Mijn zoon ging zonder morren met geld en tas op weg.
Het feit dat hij zelf die oplossing had bedacht, droeg belangrijk bij aan zijn inschikkelijkheid.
Zelfs met mijn zoontje van 2 werkt deze methode wonderbaarlijk goed.
Vanmorgen wilde hij drinken (borstvoeding) en hij trok aan mijn trui, vragend: ‘mamma, dinken bank..’ (kom je op de bank zitten, zodat ik melk kan drinken bij jou?)
Ik was onderweg naar de keuken voor een klusje. Ik ging op mijn hurken zitten en vroeg: ‘zullen we er even over praten? Jij wilt graag drinken, maar mamma wil graag iets doen in de keuken. Wil je even wachten tot ik klaar ben in de keuken?’
Hij pruilde nog steeds. ‘Wil jij dan even televisie kijken tot ik klaar ben?’ Ja, dat was goed. Hij keek een filmpje van 10 minuten en ik kon rustig mijn klusje doen, daarna nestelden we ons op de bank samen.
Deze methode is ook fantastisch voor de sfeer in huis.
Want stel je eens voor in het laatste voorbeeld, als ik mijn zoontje zijn zin had gegeven, dan had ik niet lekker ontspannen op de bank gezeten, ik had waarschijnlijk inwendig zitten mopperen op de nadelen van borstvoeding. En andersom, als ik mijn zin had doorgedreven en naar de keuken was gegaan, mijn zoontjes gezeur negerend? Dan had ik tien minuten later misschien een totaal overstuur snikkend kind op schoot gehad..
Ik ben ervan overtuigd dat het gebruiken van macht ALTIJD een ander in haar vrijheid beknot. Ik zeg niet dat dat altijd slecht is, maar als het een gewoonte is geworden, zoals in de opvoeding in deze (en vele andere) culturen, dan is dat geen goede ontwikkeling.
Ik vind dat we met het gebruik van macht heel zuinig en voorzichtig moeten zijn en voorál heel bewust. Je mag geen macht gebruiken omdat je het nu eenmaal hebt, ik geloof niet in het recht van de sterkste, maar in gelijkwaardigheid, ook tussen ouders en kinderen.
Dus zoiets als (ouderlijke) macht opnieuw onder de loep nemen, is een mooie stap in de richting van vrijheid, voor alle partijen.
Terug naar de voorpagina
|
|
|
